अखेर वन विभागाच्या पिंजऱ्यात जेरबंद!

सावंतवाडी दि.०३: सावंतवाडी तालुक्यातील कास गावात गेल्या अनेक दिवसांपासून दहशत माजवणाऱ्या बिबट्याला पकडण्यात वन विभागाला यश आले आहे. सोमवारी (२ फेब्रुवारी) हा बिबट्या वन विभागाने लावलेल्या पिंजऱ्यात जेरबंद झाला, ज्यामुळे संपूर्ण परिसरातील ग्रामस्थांनी सुटकेचा निश्वास टाकला आहे.
नेमकी घटना काय?
गेल्या काही दिवसांपासून कास गाव आणि परिसरातील शेतशिवारात बिबट्याचा मुक्त संचार होता. या बिबट्यामुळे गावात भीतीचे सावट पसरले होते. विशेषतः रात्रीच्या वेळी घराबाहेर पडणे कठीण झाले होते. पाळीव प्राण्यांच्या शिकारीच्या भीतीमुळे शेतकऱ्यांमध्येही चिंतेचे वातावरण होते. ग्रामस्थांनी या बिबट्याचा बंदोबस्त करण्याची वारंवार मागणी केली होती.
वन विभागाची यशस्वी मोहीम
ग्रामस्थांच्या तक्रारीची दखल घेत वन विभागाने गावात मोक्याच्या ठिकाणी पिंजरे लावले होते. वन कर्मचारी आणि स्थानिक ग्रामस्थांच्या सातत्यपूर्ण प्रयत्नांना आज यश आले. बिबट्या पिंजऱ्यात अडकल्याची बातमी वाऱ्यासारखी पसरताच त्याला पाहण्यासाठी नागरिकांनी मोठी गर्दी केली होती.
महत्त्वाचे मुद्दे:
दहशतीचा अंत: गेल्या अनेक दिवसांपासून सुरू असलेला बिबट्याचा वावर आता थांबला आहे.
सुरक्षित स्थलांतर: वन विभागाने बिबट्याला ताब्यात घेतले असून, त्याला सुरक्षित नैसर्गिक अधिवासात सोडण्याची प्रक्रिया सुरू केली आहे.
सहकार्य: ही मोहीम वन कर्मचारी आणि स्थानिक लोकांच्या समन्वयामुळे यशस्वी झाली.
आता कास गावातील नागरिकांवरील मोठे संकट टळले असून जनजीवन पूर्वपदावर येण्यास मदत होणार आहे.

वन विभागाच्या पिंजऱ्यात जेरबंद

शिरोडा नाका परिसरात ५ गव्यांचा मुक्त संचार

सावंतवाडी दि.०३: शहरातील भर वस्तीत आज पहाटे रानगव्यांच्या कळपाने दर्शन दिल्याने नागरिकांमध्ये एकाच वेळी भीती आणि कुतूहलाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. शिरोडा नाका येथील वृंदावन सोसायटी परिसरात पहाटे साडेतीन ते सहा वाजेपर्यंत पाच गव्यांचा कळप मुक्तपणे वावरत होता.
📍 नेमकी घटना काय?
नेहमीप्रमाणे पहाटेच्या सुमारास शहरात शांतता असताना, पाच धष्टपुष्ट गव्यांनी शिरोडा नाका परिसरात प्रवेश केला. सकाळी मॉर्निंग वॉकला जाणाऱ्या नागरिकांना हे दृश्य दिसताच त्यांची पाचावर धारण बसली. पहाटे ६ वाजेपर्यंत हा कळप परिसरात फेरफटका मारत होता. सुदैवाने, या काळात गव्यांनी कोणालाही इजा केली नाही किंवा मालमत्तेचे नुकसान केले नाही.
🛡️ नागरिकांमध्ये घबराट आणि प्रशासनाकडून अपेक्षा
वन विभागावर प्रश्नचिन्ह: ग्रामीण भागात गव्यांचा वावर नवा नाही, मात्र आता थेट शहरात गवे शिरल्याने वन विभागाच्या कार्यक्षमतेवर स्थानिक नागरिक संताप व्यक्त करत आहेत.
सुरक्षेची मागणी: हा कळप नैसर्गिक अधिवासाकडे परतला असला, तरी पुन्हा असे प्रकार घडू नयेत यासाठी वन विभागाने तातडीने बंदोबस्त करावा, अशी मागणी रहिवाशांनी केली आहे.
सावंतवाडी शहरातील शिरोडा नाका परिसरात गव्यांचा वावर ही खरोखरच चिंताजनक बाब आहे. पहाटेच्या वेळी पाच गव्यांचा कळप थेट मानवी वस्तीत येणे हे वन्यजीव आणि मानवी संघर्ष वाढल्याचे निदर्शक आहे.

“शहराच्या मध्यवस्तीत गवे येणे ही धोक्याची घंटा आहे. वन विभागाने रात्रीची गस्त वाढवून कायमस्वरूपी उपाययोजना करावी.” — स्थानिक रहिवासी.

सावधान: नागरिकांनी पहाटे आणि रात्रीच्या वेळी बाहेर पडताना काळजी घ्यावी आणि गवे दिसल्यास त्यांच्या जवळ जाण्याचा किंवा त्यांना डिवचण्याचा प्रयत्न करू नये.

अच्युत तेंडोलकर

रघुनाथ नाईक

वेंगुर्ले दि.०२: डॉ. बाळासाहेब सावंत कोंकण कृषी विद्यापीठ, दापोली आणि वनस्पती जाती व शेतकरी अधिकार प्राधिकरण नवी दिल्ली यांच्या संयुक्त विद्यमाने देशभरातील विविध शेतकऱ्यांकडे असलेल्या जायफळ आणि कोकम या पिकातील तसेच इतर पिकातील नाविन्यपूर्ण जातीची नोंदणी करण्यासाठी “डस चाचणी केंद्र” उद्यानविद्या महाविद्यालय, मुळदे कुडाळ येथे कार्यान्वित आहे. याबाबतची माहीती मुळदे उद्यानविद्या महाविद्यालयाकडून देण्यात आली आहे.
या प्रकल्पांतर्गत यावर्षी सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील ४ नवीन वाणांना नाविन्यतेसाठी राष्ट्रीय स्तरावर मानांकन मिळाले आहे. यामध्ये तेंडोली, कुडाळ येथील अच्युत तेंडोलकर यांच्या बागेतील जायफळाच्या दोन विशिष्ट वाणांना “तेंडोली समर्थ १ आणि तेंडोली समर्थ २’ असे राष्ट्रीय स्तरावर नोंदणी प्रमाणपत्र मिळाले आहे. आरोस, दांडेली येथील प्रगतशील शेतकरी रघुनाथ नाईक यांच्या बागेतील नाविन्यपूर्ण जायफळाच्या वाणाला “गीतारोझ” या नावाने मानांकन मिळाले असून त्याचे नोंदणी प्रमाणपत्र प्राप्त झाले आहे. मालवण कुंभारमाठ येथील शेतकरी डॉ. उत्तम फोंडेकर यांच्या लालसर असणाऱ्या शेवग्याला “सिंधुदुर्ग कुंभारमाठ उत्तम” अशा नावाने नोंदणी झाली आहे. या केंद्रामार्फत रायगड जिल्ह्यातील दिवेआगर भागातील तीन शेतकऱ्यांना कोकम या पिकातील त्यांच्याकडे असलेल्या तीन वाणांना “अमेय कोकम, शांभवी कोकम आणि वैष्णवी कोकम” या नावांनी राष्ट्रीय स्तरावर नोंदणी प्रमाणपत्र मिळाले आहे. रत्नागिरी जिल्यातील इतर दोन आणि रायगड जिल्ह्यातील इतर तीन जायफळाच्या झाडाना नोंदणी प्रमाणपत्र मिळाले आहे. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील हे सर्व वाण शेतकऱ्यांसाठी वरदानच ठरणार असून जायफळ आणि कोकम या पिकाखालील क्षेत्र वाढण्यास मदत होणार आहे कारण हे वाण वैशिष्ट्यपूर्ण असल्यामुळे त्यांची कलमे मोठ्या प्रमाणात करून त्यांची लागवड होणे आवश्यक आहे. या सर्व शेतकऱ्यांना नोंदणी व इतर सहकार्य, मार्गदर्शन उद्यानविद्या महाविद्यालय, मुळदेचे सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. विजय दळवी, या प्रकल्पाचे प्रमुख डॉ. महेश शेडगे, सह प्रकल्प प्रमुख डॉ. जया वाघ, वरिष्ठ संशोधन छात्र हर्षद नाईक आणि यंग प्रोफेशनल कु. सुषमा पालव यांनी केली आहे.
या प्रकल्पाचे काम उद्यानविद्या महाविद्यालय, मुळदे येथे सुरू असून या प्रकल्पामध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतावर जाऊन, प्रत्यक्ष पाहणी करून त्यांच्याकडे असलेल्या वैशिष्ट्यपूर्ण आणि नाविन्य वाण तपासले जातात. त्यांची निरीक्षणे घेऊन तसा अहवाल वनस्पती जाती आणि शेतकरी अधिकार प्राधिकरण, नवी दिल्ली येथे पाठवला जातो. त्यानंतर त्यांचा सखोल अभ्यास करूनच मग नोंदणी प्रमाणपत्र दिले जाते. संबंधित शेतकरी किंवा शेतकरी समूह त्यासाठी अर्ज करू शकतात. या अर्जात त्यांच्याकडील वाणांची सखोल माहिती दिलेली असते. यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जात नाही. या वाणांची नोंदणी वनस्पती जाती आणि शेतकरी अधिकार प्राधिकरण, नवी दिल्ली यांच्याकडे झाल्यावर अभ्यासाअंती नोंदणी प्रमाणपत्र देण्यात येते.
शेतकऱ्यांचे सहकार्य अपेक्षित – डॉ. विजय दळवी!
मुळदेचे सहयोगी अधिष्ठाता डॉ. विजय दळवी माहीती देताना म्हणाले, शेतकऱ्यांनी आपल्याकडे असलेल्या जुन्या व नाविन्यपूर्ण वाणांची माहिती देऊन त्याची नोंदणी केल्यास त्या पिकाखालील क्षेत्र आणि उत्पन्न वाढेल. तसेच शेतकऱ्यांना याचा आर्थिक फायदा देखील होऊ शकतो व तो आपल्या शेतकऱ्यांनी करून घेणे गरजेचे आहे. याबाबत अधिक माहिती व प्रक्रिया उद्यानविद्या महाविद्यालय, मुळदे येथील डस चाचणी केंद्रामार्फत मोफत दिली जाते आणि प्रक्रिया पूर्ण करण्यास सहकार्य केले जाते.